De boekenman

Aart bij de boekenkast

Aart bij de boekenkast

Jarenlang waren we bezig om in huis zo veel mogelijk boekenkasten te maken. We bouwden ze zelf, hingen planken aan de muur en maakten Billy’s tot aan het plafond. Jarenlang probeerde Aart doosje voor doosje alle boeken een plekje te geven. Een hopeloze zaak want de ene week kwam hij met 3 boeken thuis na de redactievergadering van woensdag, de andere keer met 10. Gekregen op de krant of opgeduikeld in een boekhandel. De meest vreemde exemplaren kregen bij ons een tehuis en hoewel overvol, kon Aart het nooit over zijn hart verkrijgen een mooi, goed of leuk boek geen kans te gunnen.
Week na week, maand na maand, jaar na jaar kwam hij scheef lopend onder het gewicht thuis. Eerst met zo’n ouderwetse leren schooltas, later een simpele eastpack waarvan hij de banden in de grootste stand had en die hij steevast over één schouder droeg. Belangrijke zaken zoals een echte niet-Amsterdammer betaamt in het voorvakje. Trots toonde hij mij zijn trofeeën als hij weer in Amsterdam was geweest. Soms zat er iets voor mij bij, of voor zijn kinderen, vaak verdween de hele stapel naar boven naar zijn werkkamer waar hij op zijn grote ‘koloniale’ (maar nieuwe) bureau ze rijen dik opstapelde om ze toch tenminste een tijdelijk tehuis te geven. Soms bleven ze daar jaren liggen want de hoeveelheid muur in een huis is beperkt en het aantal meters boekenplanken dus ook. Bovendien stond er nog een oneindige voorraad dozen. Ondanks de 101,69 meter boekenplanken (ja ik heb het opgemeten) in ons huis was er nooit ruimte genoeg voor al die schatten die hij veroverde.

Je zou trouwens verwachten van een man die zo zijn schatten koestert dat hij daar dan ook netjes mee om gaat. Maar dát was niet het geval. Dus goot hij er uitentreuren kopjes koffie overheen, gebruikte ze als onderzetter en bedolf ze met sigarettenas. Behalve geleefd moesten de boeken ook gelezen worden. Een door Aart ‘gelezen’ boek is uit duizenden te herkennen. De bladzijden zijn soepel, de rug is goed en flink geknakt, liefst gewoon helemaal omgevouwen zodat de voor en achterzijde van de kaft elkaar raken en hij tijdens het lezen het boek in één hand kon houden. In zijn andere hand hield hij dan zijn rode fineliner waarmee hij elk boek wat hij las te lijf ging. Een door Aart gelezen boek bevat dan ook talloze rode strepen waarmee hij aangaf welke passages of zinnen belangrijk waren. Soms zette hij er een uitroepteken bij en héél soms, als je geluk had krabbelde hij wat in de kantlijn. Bij een Frans boek wat ik laatst in handen had, had hij in eerste instantie in het Nederlands en later in het boek in het Frans, allerlei feiten, opmerkingen en letterlijk kanttekeningen gemaakt bij wat hij onderstreept had.
Het laatste bijna onvermijdelijke kenmerk zijn uiteraard de ezelsoren, lekker scherp gevouwen voor als een boek onverhoopt toch een keer dicht moest.
Aart las trouwens het liefst op bed. Op zijn zij liggend, steunend op zijn elleboog, bril op zijn voorhoofd, pen in zijn mond, of in een hand en het boek in de andere.
Mijn familie vroeg zich tijdens een kerstvakantie op Terschelling eens af of hij het wel naar zijn zin had terwijl hij zich kostelijk vermaakte, afgezonderd op het bed in onze slaapkamer met een stapel bij “de boekenboer” gescoorde boeken en een rode pen.

De boeken hebben ook een soort hiërarchie. Boven in zijn werkkamer de filosofen, boeken over politiek en de boeken van Philip Roth en in een apart boekenkastje de boeken en regelsets die hij gebruikte bij wargaming. In de ruimte daarnaast, de voorzolder, alle historische boeken over oorlogen. In de logeerkamer historische boeken over onder andere landen of personen.
Op de plank boven ons bed stond dan het werk in uitvoering, de boeken die hij nog aan het lezen was. Dat waren er altijd meerdere tegelijk en er waren veel onvoltooide werken, meestal met een voorwerp er tussen als boekenlegger zodat het onmogelijk stapelbare hompjes werden.
Dan beneden in de huiskamer de romans, de Franse boeken (die niet onder andere categorieën vallen want hij sorteerde in eerste instantie op onderwerp en pas in tweede instantie op taal.), de Duitse boeken, de boeken over film, over kunst en de Russen. Oh ja, en ik heb ook nog wat boeken die een boekenkast in de huiskamer mogen bevolken.
Allerlaagst in rang staan de boeken die nog steeds op zolder in de berging in dozen zitten.

Daar zit ik dan in een bibliotheek zonder leden met meer boeken dan ik in mijn leven zou kunnen lezen als ik dat al zou willen of kunnen.
Vorige week hakte ik vast één knoop door, alle Fransen de deur uit. Ik lees geen woord Frans en het veel van die boeken was ooit van Aarts vader. In de meeste van die boeken staan dan ook geen rode strepen en dus kan ik ze zonder veel verdriet weg doen. Helaas is er in Nederland nauwelijks markt voor en dus zit ik met een hoop dozen. Aart zou ze, als hij eenmaal had besloten ze weg te doen en er geen koper voor zou kunnen vinden, gewoon in de papierbak hebben geflikkerd maar dat gaat me écht te ver!

Nu heb ik, voor het eerst in jaren, eindelijk een beetje ruimte aan de muur voor iets anders dan boeken. Stukje bij beetje neem ik, niet eens stiekem, het huis over. Het is fijn, een klein beetje ademruimte. Ik houd van boeken en ik zal er altijd meer houden dan me lief is dankzij Aarts liefde, maar 4000 (ik telde vanmorgen 48 boeken op 1 meter, ik ronde het af naar 45 en vermenigvuldigde dat met de 101,69 meter plank die we hebben en kwam daarmee uit op 4500 boeken) is me écht een beetje te veel.

Sorry Aart, jouw boekenkast is nu voor een klein stukje van mij maar één gewoonte houd ik wel in ere. Ik schrijf
de meeste van mijn stukjes ’s nachts.

Advertenties

9 gedachtes over “De boekenman

  1. Lieve Wendel, ik, je oude oma las voor het eerst deze blog, die Corien mij doorstuurde. Ik beleefde je puzzel….wat doe ik met al die boeken,.. Hoewel je ze nooit allemaal zult lezen…is wegdoen onmogelijk. Mag ik meedoen met je blog’s?

  2. Jaaike van Bork
    10/28/2013 at 11.17 pm.
    Wendel,
    Tsja, die boeken, ik zie het helemaal voor me en wat moet er nu mee?
    Ik wil graag met je blog meedoen.
    Liefs,
    Oma Jaai.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s